Welke bessensoorten groeien er in het najaar 

Pyracantha rogersiana - Vuurdoorn (Struik)

Uitspraak = PIE-ra-KAN-tha

Bloeit in mei/juni met witte bloemen; in het najaar verschijnen oranje bessen, geliefd bij vogels en matig giftig voor huisdieren en kinderen, groenblijvende struik met scherpe stekels geschikt als haag op een standplaats in zon, halfschaduw of schaduw in goed doorlatende grond, wordt 4–6 meter hoog, snoei vormend in april, vermeerderen via zaad, stekken of marcotteren, plantafstand 1 stuk per vierkante meter, kan last hebben van bladluis, schorf, roest, vuur-/bladziekte en wortelrot.

Viburnum davidii – Sneeuwbal (Vaste plant) Uitspraak:VAI-bur-num DA-vid-ee

De bessen van de sneeuwbal worden donkerblauw als de bloei voorbij is. Ze worden gegeten door vogels en zijn giftig voor kinderen en huisdieren. Bij een strenge winter kan de sneeuwbal schade oplopen, maar in het voorjaar is deze prima weg te snoeien. De plant is groenblijvend. Bij een te natte standplaats is bladvlekziekte mogelijk. Standplaats: zonnig, maar verdraagt ook schaduw (dan minder bloemen). Bodem: vruchtbaar en goed doorlatend. Zorg dat de bladeren droog blijven en geef water aan de kluit. Een goede luchtcirculatie helpt schimmelziekten te voorkomen. De sneeuwbal kan last hebben van bladluizen, schubben, insecten, snuitkevers, Japanse kevers, wolluizen, spintmijten en trips.

Ilex aquifolium 'Argentea Marginata' – Gewone hulst (Boom)
Uitspraak: I-LEX a-kwif-O-lee-um

Bloeit onopvallend wit in april/mei en wordt 2–5 meter hoog. Groenblijvend en winterhard. Standplaats: zonnig tot halfschaduw, in humusrijke, vochthoudende maar goed doorlatende bodem. Verdraagt zowel zure als kalkhoudende grond. In de herfst verschijnen felrode bessen, mild giftig, maar een voedselbron voor vogels. Heeft stekelige bladeren en is geschikt als haag. Kan last hebben van schimmelziekte en bladmineerders. Snoei is overbodig, tenzij men vormsnoei wil of een haag wil onderhouden; verwijder groene scheuten. Plantafstand: 7 stuks per vierkante meter. Vermeerderen via zaaien (gaat langzaam), winterstek of enten.

Parthenocissus quinquefolia – Wilde wingerd (Klimplant)
Uitspraak: PAR-the-no-SIS-kus     kwin-kwe-FO-lee-a

De vruchten van de wilde wingerd zijn licht giftig, maar geliefd bij duiven en merels. In de herfst zijn de bessen rijp. De felgekleurde bessen voegen een vleugje kleur toe aan de tuin en trekken vogels aan. Zorg dat kinderen en huisdieren ze niet eten. Het planten van wilde wingerd is een mooie toevoeging aan een natuurlijke tuin; let op de giftige eigenschappen en geniet van de bessen op een veilige afstand.

Rosa  – Rozenbottels (Heester / Struik)

Rozenbottels zijn in de herfst en hele winter aan de struik te vinden. Ze zijn eetbaar en een uitstekende bron van vitamine C. Van rozenbottels kun je siroop, jam of thee maken. Ze zijn niet alleen lekker en gezond, maar ook veelzijdig: je kunt ze toevoegen aan gerechten, smoothies of als decoratie gebruiken. Daarnaast worden ze vaak verwerkt in huidverzorgingsproducten vanwege hun antioxidante eigenschappen. De rode kleur van rozenbottels geeft aan dat ze rijk zijn aan voedingsstoffen. Van oudsher worden ze gebruikt als natuurlijke remedie tegen verkoudheid en griep vanwege hun immuunversterkende werking. Probeer ze in verschillende recepten en geniet van hun voordelen!

Sambucus nigra – Gewone vlier (Heester)
Uitspraak:SAM-bu-kus NIG-ra

Bloeit in mei/juni met witte bloemen en kan 4–5 meter hoog worden. De bessen zijn geliefd bij vogels en kunnen worden gebruikt voor het maken van vlierbessensap, jams en siropen. De plant groeit het best in de zon of halfschaduw, in voedselrijke grond. Het is een bladverliezende, winterharde plant. Snoei is meestal niet nodig, maar te lange takken kunnen in het voorjaar worden ingekort. De bloemen worden gebruikt voor vlierbloesemsiroop, een populaire siroop met een unieke en verfrissende smaak. Sambucus nigra staat ook bekend om zijn geneeskrachtige eigenschappen. Kan last hebben van bladluizen, meeldauw, schimmelziekte en bladvlekken.

Skimmia japonica ‘Obsession’ – Skimmia (Heester)

De vrouwelijke skimmia draagt in het najaar rode bessen, terwijl de mannelijke planten de bloemtrossen dragen; voor kruisbestuiving is het dus nodig om een mannelijke plant naast de vrouwelijke te zetten. Standplaats: enigszins beschaduwd, in goed doorlatende, humusrijke en lichtzure grond. De skimmia hoeft niet gesnoeid te worden. Groenblijvend en winterhard. Hoogte: circa 1 meter. Vermeerderen via stekken of zaad. Heeft weinig last van ziektes of ongedierte.

Callicarpa – Schoonvrucht (heester)
Uitspraak: KAL-lie-KAR-pa

Callicarpa is een geslacht van ongeveer 140 soorten struiken en bomen. Sommige soorten zijn groenblijvend, andere bladverliezend. In de lente bloeit Callicarpa met violetkleurige bloemetjes en in de herfst verschijnen kleine bessen (steenvruchten). De winterhardheid varieert sterk per soort. Snoei in het vroege voorjaar, net na de winter, maar let op de weersomstandigheden.

Standplaats: zon of halfschaduw, in goed doorlatende, vochtige grond. Callicarpa heeft vrijwel geen last van ziekten, hooguit soms van bladluis. Vermeerderen kan door te stekken in de lente of de zomer.

Euonymus europaeus – Kardinaalsmuts (heester)
Uitspraak: EU-jo-nie-mus eu-ro-pee-us

Kan 3 tot 6 meter hoog worden en krijgt in de herfst prachtig rood blad, dat hij daarna laat vallen. Het is dus geen wintergroene, maar wel een winterharde struik.

In de lente verschijnen lichtgroene bloemetjes met veel nectar, waar insecten dol op zijn. In de herfst volgen de karakteristieke roze vruchten die openspringen en feloranje zaden tonen, een favoriete voedselbron voor vogels. Konijnen knagen graag aan de bast, maar de struik kan dat doorgaans overleven. Einde winter kun je de oudste takken tot laag bij de grond wegsnoeien. Kan worden aangetast door de stippelmot.  Vermeerderen kan door zaaien of door stekken.

Ilex aquifolium 'Bacciflava' – Gele hulstbes (heester)
Uitspraak: IE-lex a-kwa-FOO-lie-um

Deze hulst kan tot 4 meter hoog worden en geeft na de witte bloei in mei gele bessen in de herfst. De bloemen zijn weinig opvallend, maar de bladeren zijn glanzend, puntig en stekelig. De struik groeit langzaam, is groenblijvend en volledig winterhard. Hij staat het liefst in humusrijke, vochthoudende maar goed doorlatende grond, op een zonnige plek. Daarnaast is hij goed bestand tegen wind. De bessen zijn giftig voor mensen, maar vormen een sierlijk accent in de herfst. Vermeerderen gebeurt meestal door halfhoutige stekken in potgrond te laten wortelen. Snoeien kan het best direct na de bloei.