Bessen in de tuin
Welke bessen zijn echt eetbaar
Zie je felgekleurde besjes in je herfsttuin, maar twijfel je of ze gevaarlijk zijn? In dit artikel bespreken we populaire struiken en leggen we uit welke eetbare bessen in de tuin giftig of eetbaar zijn voor mens en dier.
Berberis thunbergii – Japanse berberis, Japanse zuurbes
Uitspraak = BER-bee-ris tun-BER-ghie-ie
De vruchtjes van deze struik hebben een intense zuurgraad en zijn uitstekend geschikt voor het maken van heerlijke jam. Deze plant staat erom bekend dat je de zure vruchten uitstekend kunt oogsten als eetbare bessen voor verwerking in de keuken. Hoewel ze rauw erg zuur smaken, leveren ze een verrukkelijke jam op waar ook vogels dol op zijn. Daarnaast is de struik helaas wel wat ziektegevoelig. Je moet namelijk alert zijn op meeldauw, roest en soms bladluizen.
Gaultheria mucronata – Parelbes (Heester)
Uitspraak: gool-TÉE-rie-a muu-kroo-NAA-ta
De bessen kleuren prachtig van wit of groen naar rood, roze of wit en blijven bovendien de hele winter hangen. Let echter goed op, want deze vruchten zijn in tegenstelling tot echte eetbare bessen giftig voor mensen. De struik groeit zo’n 50 tot 100 cm hoog, is zeer winterhard en blijft groen in de winter. In de maanden april en mei bloeit de plant met kleine witte bloemen, die veel nuttige insecten zoals bijen aantrekken. De beste standplaats is in de halfschaduw tot zon op een beschutte plek. Omdat de plant tweehuizig is, heb je wel een mannelijke plant nodig voor de vruchtvorming. Tenslotte kan de struik last krijgen van wortelrot op een slecht doorlatende bodem.
Malus ‘Professor Sprenger’ – Sierappel (Heester/boom)
Bloei in mei met geurende, witte bloemen. Bereikt een hoogte van 5–6 meter, is winterhard en niet wintergroen. In de herfst kleurt het blad goudgeel, waarna er kleine gele appeltjes verschijnen. Veel mensen zoeken hiernaar als eetbare bessen, maar botanisch gezien zijn het kleine appeltjes. Omdat ze erg zuur smaken kun je ze beter niet rauw eten. Daarnaast gedijt de boom het beste in de volle zon op een goed doorlatende bodem. Hij is bovendien bestand tegen wind, maar verdraagt daarentegen geen zeewind. Ten slotte is de boom gevoelig voor appelschurft en bloedluis.
Viburnum opulus ‘Compactum’ – Gelderse roos (Heester)
Uitspraak: vie-BUR-num OO-pu-lus kom-PAK-tum
Dit is een compacte heester tot anderhalve meter hoog met een mooie witte bloei in mei en juni. Deze bloemen vormen een perfecte landingsplaats voor vlinders in je tuin. Het herfstblad kleurt prachtig rood, roze of paars en wordt vervolgens gevolgd door felle vruchten. Hoewel veel mensen in de herfst zoeken naar eetbare bessen, zijn de vruchten van deze struik juist erg giftig voor mensen. De plant is winterhard en verliest zijn blad in de winter. De beste standplaats is in de zon of halfschaduw op een voedzame, vochthoudende grond. Wat betreft ziekten is de struik helaas wel gevoelig voor bladluizen en soms meeldauw.
Euonymus alatus ‘Compactus’ – Kardinaalshoed (Heester)
Uitspraak: ui-OO-nie-mus aa-LAA-tus
De plant wordt zo’n 120 cm hoog en bloeit onopvallend wit in de maanden juli tot september. In de herfst verkleurt het blad prachtig naar citroengeel, waarna de plant zijn blad verliest. De struik vormt kleine, rood-roze bessen die licht giftig zijn. Zoek je dus echte eetbare bessen in de herfst, dan is de kardinaalshoed helaas niet geschikt. Daarnaast groeit de struik het beste in de halfschaduw tot volle zon op een humusrijke grond. Kortom, een prachtige plant voor de najaarstuin, mits je rekening houdt met mogelijke ziekten zoals bladvlekkenziekte en meeldauw.
🌿 Ziekten + natuurlijke oplossingen
- Bladluis 🐞 — spoelen met water
- Appelschurft – handmatig wegplukken en vernietigen van de aangetaste bladeren en vruchten.
- Meeldauw 🍃 — blad natspoelen / plant luchtiger zetten
- Roest 🍂 — aangetaste delen wegknippen
- Bladvlekkenziekte 🔍 — aangetaste bladeren verwijderen
- Wortelrot 💧 — droger houden / drainage verbeteren
